Quy trình thẩm duyệt thiết kế PCCC là thủ tục pháp lý bắt buộc và phức tạp nhất đối với các chủ đầu tư khi bắt đầu xây dựng nhà xưởng mới hoặc cải tạo mở rộng. Bước sang năm 2026, với sự thay đổi của Nghị định 50/2024/NĐ-CP, nhiều thủ tục hành chính đã được cắt giảm nhưng các yêu cầu về kỹ thuật lại trở nên khắt khe hơn rất nhiều.
Tại bài viết này, VMSTEEL sẽ hướng dẫn chi tiết từng bước thực hiện: từ khâu chuẩn bị hồ sơ, nộp trực tuyến cho đến khi nhận được Giấy chứng nhận thẩm duyệt trên tay.
Tuy nhiên, trước khi nộp hồ sơ, bản vẽ thiết kế của bạn phải đảm bảo chính xác về mặt kỹ thuật để tránh bị trả về. Bạn có thể tham khảo các tiêu chuẩn kỹ thuật chi tiết trong bài viết: Thiết kế hệ thống PCCC nhà xưởng
Thẩm duyệt thiết kế PCCC là gì? Tại sao phải thẩm duyệt?
Thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy và chữa cháy là quy trình pháp lý mà tại đó, cơ quan chức năng có thẩm quyền (Cục Cảnh sát PCCC & CNCH hoặc Phòng Cảnh sát PCCC Công an cấp tỉnh) tiến hành kiểm tra, đối chiếu các giải pháp thiết kế của dự án với các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành của Việt Nam (như QCVN 06:2022/BXD, TCVN 3890:2023…).
Hiểu một cách đơn giản, đây là bước “sát hạch” trên giấy tờ để đảm bảo bản vẽ thiết kế nhà xưởng của bạn đã an toàn tuyệt đối trước khi đặt viên gạch đầu tiên để xây dựng.
Tại sao phải thẩm duyệt thiết kế?
Việc thực hiện thủ tục này không chỉ để đối phó với cơ quan chức năng mà còn mang lại những giá trị cốt lõi sau:
Đảm bảo an toàn sinh mạng: Mục tiêu cao nhất là tính toán các giải pháp thoát nạn, ngăn cháy lan để bảo vệ tính mạng con người và tài sản doanh nghiệp khi có sự cố hỏa hoạn.
Điều kiện tiên quyết để xin Giấy phép xây dựng: Theo quy định của Luật Xây dựng, đối với các công trình thuộc diện phải thẩm duyệt PCCC, chủ đầu tư bắt buộc phải có Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về PCCC thì mới đủ hồ sơ để nộp xin cấp Giấy phép xây dựng. Nếu bỏ qua bước này, công trình sẽ bị coi là xây dựng trái phép.
Cơ sở để nghiệm thu và đi vào hoạt động: Bản vẽ đã được thẩm duyệt là căn cứ duy nhất để thi công và nghiệm thu PCCC sau này. Nếu thi công sai khác so với bản vẽ thẩm duyệt, công trình sẽ không được nghiệm thu đưa vào sử dụng.
Đối tượng nhà xưởng phải thẩm duyệt PCCC năm 2026
Một trong những thay đổi lớn nhất của Nghị định 50/2024/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung Nghị định 136/2020/NĐ-CP) chính là việc quy định lại quy mô các công trình thuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế.
Theo Phụ lục V của nghị định này, các nhà máy, xưởng sản xuất công nghiệp được phân loại dựa trên hạng nguy hiểm cháy nổ và tổng khối tích như sau:
| Hạng sản xuất | Đặc điểm nhận diện | Quy mô phải thẩm duyệt (Tổng khối tích) |
|---|---|---|
Hạng A, B (Nguy hiểm cháy nổ cao) | Xưởng sơn, kho hóa chất, kho xăng dầu, khí đốt, sản xuất pháo hoa… | Từ 1.500 m³ trở lên (Quy định cũ là 5.000 m³ → Đã siết chặt hơn) |
Hạng C, D, E (Nguy hiểm cháy nổ trung bình & thấp) | Xưởng cơ khí, gia công thép, dệt may, chế biến gỗ, kho hàng hóa thông thường… | Từ 5.000 m³ trở lên |
Những điểm cần đặc biệt lưu ý:
Sự “siết chặt” đối với Hạng A, B: Trước đây, các xưởng hóa chất hay sơn quy mô nhỏ (dưới 5.000 m³) thường được miễn thủ tục thẩm duyệt. Tuy nhiên, với quy định mới năm 2026, ngưỡng này đã hạ xuống chỉ còn 1.500 m³. Điều này đồng nghĩa với việc hầu hết các xưởng sản xuất có yếu tố nguy hiểm cao, dù nhỏ, đều bắt buộc phải xin giấy phép.
Đối với các nhà xưởng quy mô nhỏ: Nhiều chủ đầu tư lầm tưởng rằng: “Nhà xưởng của tôi dưới 5.000 m³ thì không cần quan tâm đến PCCC”. Đây là quan điểm sai lầm nghiêm trọng.
Lưu ý: Việc không thuộc diện phải thẩm duyệt thiết kế chỉ có nghĩa là bạn không cần nộp hồ sơ xin con dấu của Cảnh sát PCCC. Tuy nhiên, bạn VẪN PHẢI thiết kế và lắp đặt hệ thống PCCC theo đúng tiêu chuẩn TCVN 3890:2023. Khi cơ quan chức năng kiểm tra định kỳ, nếu hệ thống không đạt chuẩn, doanh nghiệp vẫn bị xử phạt và đình chỉ hoạt động như thường.
Hồ sơ thẩm duyệt thiết kế PCCC cần những gì?
Một bộ hồ sơ đầy đủ và chuẩn xác ngay từ lần nộp đầu tiên sẽ giúp chủ đầu tư tiết kiệm hàng tuần, thậm chí hàng tháng chờ đợi. Dưới đây là danh mục hồ sơ bắt buộc theo quy định mới nhất năm 2026, được chia thành 3 nhóm chính để bạn dễ dàng quản lý:
Văn bản pháp lý (Chủ đầu tư chuẩn bị)
Đây là các giấy tờ chứng minh tư cách pháp nhân và quyền sở hữu hợp pháp đối với công trình:
Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế: Sử dụng Mẫu số PC06 ban hành kèm theo Nghị định 50/2024/NĐ-CP (Lưu ý không dùng mẫu cũ của Nghị định 136).
Giấy tờ pháp lý của doanh nghiệp: Bản sao công chứng Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Giấy tờ về đất đai: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sổ đỏ) hoặc văn bản chứng minh quyền sử dụng đất hợp pháp (Hợp đồng thuê đất, Quyết định giao đất…).
Lưu ý: Nếu là dự án cải tạo, cần có thêm bản vẽ hoàn công của hệ thống PCCC cũ đã được duyệt trước đó.
Hồ sơ thiết kế kỹ thuật (Đơn vị tư vấn chuẩn bị)
Đây là phần việc của VMSTEEL. Chúng tôi sẽ chuẩn bị bộ bản vẽ và thuyết minh chi tiết:
Thuyết minh thiết kế PCCC: Trình bày các giải pháp kỹ thuật, cơ sở tính toán và tiêu chuẩn áp dụng.
Bản vẽ tổng mặt bằng: Thể hiện rõ khoảng cách an toàn phòng cháy với các công trình lân cận và đường giao thông cho xe chữa cháy tiếp cận (chiều rộng tối thiểu 3.5m).
Bản vẽ kiến trúc: Chi tiết về lối thoát nạn (cầu thang, cửa thoát hiểm), bậc chịu lửa của cấu kiện và các giải pháp ngăn cháy lan (tường ngăn cháy, cửa chống cháy).
Bản vẽ hệ thống PCCC: Sơ đồ nguyên lý và mặt bằng bố trí các hệ thống: Báo cháy tự động, Chữa cháy (vách tường, Sprinkler), Đèn chiếu sáng sự cố & chỉ dẫn thoát nạn, Hệ thống thông gió & hút khói.
Hồ sơ năng lực của đơn vị tư vấn
Để đảm bảo bản vẽ có giá trị pháp lý, đơn vị thiết kế phải chứng minh đủ điều kiện hoạt động:
Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ PCCC.
Chứng chỉ hành nghề tư vấn thiết kế PCCC của chủ trì thiết kế.
Lời khuyên từ chuyên gia: Sai sót thường gặp nhất là sự “đá nhau” giữa bản vẽ kiến trúc và bản vẽ PCCC (ví dụ: Kiến trúc vẽ cửa mở vào trong, nhưng PCCC yêu cầu mở ra ngoài). Tại Vietmysteel, chúng tôi thực hiện thiết kế đồng bộ cả hai hạng mục này để đảm bảo sự thống nhất tuyệt đối.
Quy trình thẩm duyệt thiết kế PCCC gồm 4 bước
Hiện nay, thủ tục hành chính đã được hiện đại hóa. Thay vì phải mang hàng thùng hồ sơ giấy đến cơ quan công an như trước đây, toàn bộ quy trình đã được chuyển sang môi trường số.
Bước 1: Nộp hồ sơ trực tuyến
Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Chủ đầu tư hoặc đơn vị được ủy quyền sẽ thực hiện nộp hồ sơ trên Cổng dịch vụ công Bộ Công an (tại địa chỉ: dichvucong.bocongan.gov.vn).
Yêu cầu kỹ thuật: Toàn bộ hồ sơ (đơn đề nghị, giấy tờ pháp lý, bản vẽ, thuyết minh…) phải được scan màu hoặc xuất sang định dạng PDF.
Chữ ký số (Token): Đây là điều kiện bắt buộc. File hồ sơ phải được ký số (Digital Signature) bởi cả Chủ đầu tư và Đơn vị tư vấn thiết kế. Hồ sơ không có chữ ký số sẽ bị hệ thống từ chối tự động.
Bước 2: Tiếp nhận và kiểm tra tính hợp lệ
Sau khi hồ sơ được gửi đi, cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra thành phần hồ sơ:
Trường hợp hợp lệ: Hệ thống sẽ gửi “Phiếu tiếp nhận giải quyết hồ sơ và hẹn trả kết quả” qua email hoặc tin nhắn.
Trường hợp thiếu sót: Cán bộ sẽ gửi “Phiếu hướng dẫn bổ sung hồ sơ”, nêu rõ cần sửa đổi hoặc thêm giấy tờ gì. Bạn cần hoàn thiện và nộp lại từ đầu.
Bước 3: Thẩm định kỹ thuật
Đây là giai đoạn chuyên môn sâu. Cán bộ thẩm duyệt của Cảnh sát PCCC sẽ tiến hành “soi” chi tiết từng bản vẽ, đối chiếu với các quy chuẩn khắt khe như QCVN 06:2022/BXD.
Nội dung kiểm tra: Khoảng cách an toàn, giải pháp thoát nạn, hệ thống chữa cháy, báo cháy, hút khói…
Thời gian giải quyết: Theo quy định, thời gian thẩm duyệt tính từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ là từ 5 đến 10 ngày làm việc (tùy thuộc vào quy mô dự án thuộc nhóm A, B hay C).
Bước 4: Trả kết quả
Nếu hồ sơ đạt yêu cầu kỹ thuật và chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ nộp phí, cơ quan công an sẽ trả kết quả gồm:
Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy và chữa cháy (Bản điện tử có mã QR hoặc bản giấy).
Bộ bản vẽ thiết kế đã được đóng dấu “ĐÃ THẨM DUYỆT”.
Lưu ý: Bộ bản vẽ có dấu thẩm duyệt này phải được lưu trữ cẩn thận tại công trường để phục vụ công tác thi công và xuất trình khi có đoàn kiểm tra.
Chi phí thẩm duyệt thiết kế PCCC nhà xưởng
Chi phí thẩm duyệt (hay còn gọi là phí thẩm định) là khoản lệ phí bắt buộc phải nộp vào Ngân sách Nhà nước để cơ quan chức năng thực hiện công tác kiểm tra hồ sơ.
Hiện nay, mức thu này được quy định cụ thể tại Thông tư 258/2016/TT-BTC của Bộ Tài chính (và các văn bản sửa đổi, bổ sung nếu có). Đây là bảng giá niêm yết công khai, minh bạch, chủ đầu tư không cần lo lắng về các khoản “phí ngoài luồng” nếu làm đúng quy trình.
Cách tính phí thẩm duyệt
Mức phí được xác định dựa trên tổng mức đầu tư của dự án (được phê duyệt trong quyết định đầu tư) nhưng không bao gồm chi phí bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư.
Công thức tính cụ thể như sau:
Phí thẩm duyệt = Tổng mức đầu tư × Tỷ lệ tính phí
Trong đó: Tỷ lệ tính phí được quy định trong bảng biểu ban hành kèm theo Thông tư. Nguyên tắc là dự án có vốn đầu tư càng lớn thì tỷ lệ % phí càng nhỏ.
Quy định về mức thu tối thiểu và tối đa
Để đảm bảo tính công bằng và phù hợp với mọi quy mô dự án, pháp luật quy định “sàn” và “trần” cho mức phí này:
- Mức thu tối thiểu: 500.000 VNĐ/dự án.
- Áp dụng cho: Các dự án nhỏ, dù tính theo công thức ra con số thấp hơn (ví dụ 200.000đ) thì vẫn phải nộp đủ 500.000đ.
- Mức thu tối đa: 150.000.000 VNĐ/dự án.
- Áp dụng cho: Các siêu dự án, dù tính theo công thức ra con số hàng tỷ đồng thì cũng chỉ phải nộp tối đa là 150 triệu đồng.
Lưu ý: Chủ đầu tư phải hoàn thành nghĩa vụ nộp phí thì mới được nhận kết quả thẩm duyệt (Giấy chứng nhận và bản vẽ). Hiện nay, việc nộp phí có thể thực hiện dễ dàng qua chuyển khoản ngân hàng hoặc thanh toán trực tuyến trên Cổng dịch vụ công.
Bước sang năm 2026, quy trình thẩm duyệt PCCC đã trở nên minh bạch và thuận tiện hơn rất nhiều nhờ hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Tuy nhiên, đi kèm với đó là các yêu cầu kỹ thuật về an toàn cháy (theo QCVN 06:2022/BXD) cũng được siết chặt chưa từng thấy. Việc chủ quan hoặc lựa chọn đơn vị tư vấn thiếu năng lực thực chiến rất dễ dẫn đến tình trạng hồ sơ bị trả lại nhiều lần, gây chậm trễ tiến độ khởi công và lãng phí cơ hội kinh doanh của chủ đầu tư.
Tại VMSTEEL, chúng tôi không chỉ vẽ bản vẽ, mà chúng tôi đưa ra giải pháp pháp lý và kỹ thuật đồng bộ để đảm bảo hồ sơ được thông qua nhanh nhất với chi phí tối ưu nhất.
Trong quá trình thiết kế, một trong những quyết định “đau đầu” nhất ảnh hưởng trực tiếp đến ngân sách và khả năng thẩm duyệt chính là việc bảo vệ kết cấu thép. Nên chọn phương án nào để vừa đạt chuẩn EI vừa tiết kiệm? Mời bạn xem ngay bài phân tích so sánh chi tiết: Nên dùng Sơn hay Vữa chống cháy cho nhà xưởng?
